Udhėrrėfyes shumėgjuhėsh pėr tė huajt


Zgjedhje e shpejtė: Kapėrce nė tekst | Pasqyra e lėndės

Ndodhesh nė: Udhėheqje

Lexo kėtė faqe nė: Italian | Anglisht | Frėngjisht | Arabisht | Rusisht | Shqip |


Parathenie

Udhėrrėfyes shumėgjuhėsh pėr tė huajt

Ky libėr ėshtė shprehje konkrete e bashkėpunimit midis njė administrate publike dhe dy shoqatash tė vullnetarizmit tė provincės sė Frozinones. Kėto subjekte vijnė nga eksperienca tė ndryshme, kanė pikėsynime dhe shprehin profesionalitete tė ndryshme, megjithatė kanė ditur tė pėrfitojnė nga veēantitė specifike, tė gjejnė mėnyrėn pėr tė vlerėsuar diferencat duke gjetur prej bashkėpunimit pėrfitimet reciproke. Eksperienza e takimeve rreth Konsultores Multietnike pėrbėn njė shembull tė integrimit tė kontradiktave, tė respektimit tė kulturave, tė bashkėjetesės qytetare. ASL e Frozinones ka pė detyrė tė ofrojė shėrbime qė favorizojnė mirėqenien e popullsisė tė Provincės ,pėrfshirė edhe ata qė banojnė pėrkohėsisht.Anolf-i ėshtė shprehje e direkte e tė drejtave tė minoriteteve.Oltre l'Occidente ėshtė shprehje e njė realiteti shumė tė dallueshėm politikisht qė pozicionohet natyrisht afėr shtresave tė mėnjanuara tė shoqėrisė.Emigrimet janė,nė nivel global,njė nga fenomenet mė imponente tė dhjetėvjeēarėve tė fundit.Veriu i botės.d.m.th. edhe Italia,ėshtė prekur numerikisht nė mėnyrė anėsore.Lėvizjet mė tė mėdha migratore vijnė nė tė vėrtetė,shumė mė tė fuqishme,nė drejtimin Jug-Jug sesa nė trajektoren Jug-Veri.

Emigrimet janė fenomene qė na tregojnė,nė kompleksitetin e tyre ,sado tė ndryshėm,se si varfėrohen popuj tė tėrė tė botės prej njerėzve qė detyrohen tė braktisin vendin e tyre pėr tė plotėsuar sidomos nevojat e tyre primare.

Legjislacioni italian ndjek njė tendencė,tė pėrhapur edhe nė shoqėri tė tjera tė pasura,tė kontrollimit tė rreptė tė kufijve dhe tė shtrėngimit nėn rregulla represive tė drejtave themelore tė tė huajve.Veē kėsaj,pėrsa i pėrkat refugjatėve dhe azilit politik,nė vend tė disponimit kushtetues qė sanksionon njė mikpritje tė pakufizuar,ėshtė preferuar shpesh praktika e masave legjislative ad hoc pėr tė pėrballuar emergjencat humanitare dhe rregullimin jo tė pėrhershėm tė statusit tė azilantit politik.Njė lexim krahasues i fenomenit emigracion,i bėrė me ndihmėn e tė dhėnave qė vijnė nga burime zyrtare(Ministria e Brendshme,ISTAT, OKB ,BE, mund tė na lejojė tė ridimensionojmė alarmizmin e viteve tė fundit e t'i hapim rrugėn njė njohjeje mė tė thellė.

Nė tetorin e vitit 2003,sipas dosierit vjetor tė Karitasit,tė huajt nė Itali pėrbėjnė 4,2% tė popullsisė (nė kėtė kuotė pėrfshihen tė gjithė jashtkomunitarėt tė vėnė nė rregulla,tė miturit qė figurojnė nė Lejet e Qėndrimit tė prindėrve si dhe qytetarėt e Amerikės ė Veriut.Nėse krahasojmė kėto tė dhėna me ato tė vendeve tė tjera evropiane,kuptojmė se sa i pėrmbajtur ėshtė immigracioni nė Itali.Nė fakt,nė Austri dhe Belgjikė tė huajt pėrfaqėsojnė 9,9% tė popullsisė ;nė Gjermani 8,8%,nė Britaninė e madhe 3,69%,nė Francė 6,3%(tė dhėnat nga Eurostat dhe Sopem).

Nė Lacio regjistrohet njė pėrqendrim mė i fortė i tė huajve,(7% e popullsisė,qė justifikohet me peshėn qė zė Roma nė kėtė aspekt ).Sipas Ministrisė sė Brendshme dhe Istat-it,nė Frozinone e Provincė jetojnė 11469 tė huaj; 2,3% e popullsisė lokale,pėfaqėsim ky mė i ulėt se mesatarja kombėtare dhe mė i ulėti nė rajonin e Lacios.

Tė dhėnat mbi situatėn nė Itali dhe nė provincėn tonė dėshmojnė se ky fenomen ėshtė nė rritje fiziologjike .Ky sigurisht nuk ėshtė njė invadim , por,megjithatė ,duhet shkuar drejt njė politike tė mikpritjes ,nė vend tė opresionit nga forcat e rendit.Imigrimi duhet tė ndahet nga problemet e rendit. Ky fenomen duhet pėrfshirė, sipas mendimit tonė, nė njė kuadėr mė tė gjerė politik, shoqėror e ekonomik, qė nga njera anė kėrkon arėsyet e flukseve migratore -duke pėrballuar nė njė mėnyrė tė re ēekuilibrimet ekonomike e shoqerore qė janė nė bazė tė tyre- dhe nga ana tjetėr ndėrton forma bashkėpunimi pėr vetėzhvillimin e vendeve mė tė varfra.

Ėshtė pra e nevojshme qė tė pajisėsh subjektet sociale, qė u ofrojnė shėrbime tė huajve ose vihen nė kontakt me ta, me mjete mė adeguate pėr tė punuar nė mėnyrė mė tė efektshme e tė vetėdijshme. Pėr kėtė bėhet gjithmonė mė pėrfitues shkėmbimi i eksperiencės midis istitucioneve dhe shoqatave tė vullnetarizmit nė teritorin tonė, qė prej vitesh merren me imigracionin. Ky shkėmbim eksperience kėto vite ka bėrė tė mundur krjimin e njė rrjeti shėrbimesh dhe qarkullimin e informacionit midis tė huajve nė sajė tė ngritjes sė Konsultores Multietnike, me mbėshtetjen e Udhėzuesit shumėgjuhėsh dhe krjimin e njė siti Web.

Per Oltre l'Occidente Bruno Ciccaglione

Drejtori i Deparamentit 3D Fernando Ferrauti

[ ktheu mė sipėr ]

Pse ky udhėrrėfyes

Ky botim i tretė i “Udhėrrėfyesit tė shėrbimeve pėr tė huajt” lindi si prodhim i eksperiencės sė takimeve midis istitucioneve, shoqatave tė vullnetarizmit dhe tė atyre tė tė huajve tė pranishėm nė Provincė, nė gjirin e aktivitetit tė Bashkmit Operativ Extracomunitari e Minoranze etniche tė Dipartimento Disagio, Devianza, Dipendenza -Asl Frosinone. Botimi i parė i Udhėrrėfyesit e pa dritėn nė vitin 1999. Botimi i dytė ishte njė konfirmim thėlbėsor i tė parit, me pėrkthimin e variantit nė gjuhėn ruse qe i shtohej pesė tė parėve nė arabisht, shqip, anglisht, frėngjisht e italisht. Ky botim i tretė, edhe pse ka tė njejtėt kapituj e tė njejtin ndėrtim tė brendshėm, ka pėrpshirė tė rejat e arritura prej ligjit tė ri italian nė fushėn e emigracionit, ligji n.189 i dt. 30.07.2002 - “Modifica della legge 40 sull'immigrazione e asilo politico”.

Provinca e Frozinones numėron mes residentėve tė saj njė numėr gjithmonė nė rritje emigrantėsh dhe ndikimi reciprok i tyre me istitucionet krijon njė sėrė ekzigjencash e kėrkesash nga tė dyja palėt: nga njera anė zgjidhen nė mėnyrė tė shpejtė e tė efektshme tė problemeve tė shumta tė jetės sė pėrditshme tė tė huajve nė Itali; ndėrsa nga ana tjetėr shtron problemin e axhornimit, tė koordinimit e tė bashkėpunimit midis shėrbimeve ekzistuese qė garantojnė funksionimin e mirė tė administratės nė zonėn ku tė huajt jetojnė. Bashkėpunimi midis istitucioneve dhe shoqatave qė merren me tė huajt ėshtė realizuar me iniciativėn e Dipartimento 3D-Unitą Operativa Extracomunitari e Minoranze etniche- tė Asl-sė nė Frozinone, pėr zbatimin e Qarkores n.49 tė dt. 08.09.1997 e tė Planit Shoqeror-asistencial 2002-2004 tė Rajonit Lacio, nė tė cilin parashikohet asistenca mjeksore edhe pėr tė huajt pa leje tė rregullt qendrimi dhe nxitet bashkėpunimi midis istitucioneve e shoqatave si dhe formimi i koordinimit ndėristitucional. Prej kėtej lindėn protokollet e mirėkuptimit tė nėnshkruar pėr Asl-Frozinone, Dipartimento 3D, Caritasit tė Anagnit e Alatrit, tė Anolf-it, tė qendrės Oltre l'Occidente, tė Shoqatės Islamike Ettuba, si shoqata tė impenjuara nė ambjentin lokal pėr tė mbrojtur tė drejtat e emigrantėve. Kėsaj bėrthame tė parė bashkėpunimesh i janė shtuar mė vonė tė tjera organizata e istitucione e , veēanėrisht, rrjeti operativ qė drejtonte fillimisht Departementin 3D, qė u shkri tėrėsisht nė Kėshillin Territorial pėr Emigracionin;- organizėm i propozuar e koordinuar nga Prefektura e Frosinones. Tjetėr takim i rendėsishėm e deēiziv ishte ai me Administratėn Provinciale tė Frozinones, kompetente pėr ndėrhyrje tė tipit social pėr emigracionin, qė u konkretizua nė njė protokoll bashkėpunimi midis Asl-Frozinone e Provincės.

Aktualisht rrjeti i Shėrbimeve dhe Shoqatave parashikon, pėrveē Departimentit 3D, Depatimentin Salute Mentale, Shėrbimet tė Mjeksisė shkollore, shėrbimet territoriale qė i kushtohen maternitetit, femijerisė dhe adoleshencės, CUP-et, Presidi Ospedalieri, dhe, jashtė ASL-sė, Qendra e Shėrbimit Administrativ tė Frozinones, tė Zyrės shkollore rajonale tė Lacios, Kuestura (Ufficio Stranieri), Prefektura, Administrata Provinciale, shėrbimi social Adulti tė Ministrisė sė Drejtėsisė, Zyrat e shėrbimėve sociale tė komunave tė Frozinones e Alatrit, AIPES-i, konsorciumi i komunave tė zonės tė Kasinos, Drejtoria provinciale e punės, Universiteti i Kasinos, karitasi i Anagnit, Alatrit e Frozinones, Anolf-i, shoqata “Oltre l'Occidente”, shoqata ETTUBA.

Pėrgjegjėsja e U.O.Extracomunitari bėn pjesė organike nė Grupin e punės pėr Shėndetin e Emigrantėve, tė koordinuar nga Departimenti Social pėr programimin Sanitar e kujdesin pėr Shėndetin, Area 4/A/09-Subjekte tė dobėta dhe Integrimi Social shėndetsor, pėrveē qė merr pjesė nė Grupin Rajonal pėr Emigracionin.

Ky udhėrrefyes shumėgjuhėsh i pėrgjigjet kėrkės sė fortė pėr informim e formim qė lind te operatorėt socialė, nė botėn e emigracionit, duke i furnizuar ata nė mėnyre esenciale, tė qartė dhe tė drejtpėrdrejtė, me informacionin esencial rreth tė drejtave tė emigrantėve, pėr shėrbimet qe u ofrohen nė lidhje me shėndetin, pėr informimin rreth banesės, arėsimit, konsulencės legale, nė formimin e aftėsimin nė punė, rreth ligjeve qė lidhen nė hyrjen dhe qėndrimin nė Itali, rreth asilit politik e bashkimit familjar.

Asl-e Frozinones, nga ana e saj, afirmon e mbėshtet aktivitetin e Konsultores Multietnike qė pėrfshihet nė qendrėn e Qytetit tė Shėndetit nė Frozinone, pikė nevralgjike dhe motor i kėsaj iniciative, falė edhe pranisė e bashkėpunimit me kompetencė profesionale tė ndėrmjetėsve kulturorė.

Drejtori i Pėrgjithshėm i Asl-sė Frozinone Doktor Carlo Mirabella

[ ktheu mė sipėr ]

Hyrje

Me kėnaqėsi tė madhe pranova ftesėn e Asl-sė Frozinone pėr prezantimin e kėtij “Udhėrrėfyesi tė Shėrbimeve pėr Qytetarė tė Huaj”. Eksperienca e grumbulluar nė provincėn e Frozinones nė lidhje me integrimin social tė emigrantėve, presentohet si “eksperiencė model” qė ka paraprirė dhe eksperimentuar udhėzimet e dhėna nga dokumenti programativ i Rajonit Lacio.

Nė kuadrin e rinovimeve dhe transformimeve tė bėra nga Rajoni Lacio nė fushėn e Shėrbimeve Sociale, Assessorati i drejtuar prej meje, ai i Familjes dhe shėrbimeve sociale, kanė pėrpunuar njė plan Socio-asistenciale 2000-2004 qė rregullon dhe personalizon proritetet dhe nevojat e zonave pėr ēėshtjet e familjes, shėrbimeve dhe, nė veēanti, ato tė emigracionit. Pėr kėtė drejtim Plani parashikon njė aksion strategjik tė aftė tė afrojė pėrgjigje konkrete qė mund tė favorizojnė zhvillimin e subjekteve dhe pjesmarrjen e emigrantėve nė jetėn shoqėrore. Plani ėshtė i tillė qė lejon tė hartohen Planet e Zonave, si instrument programues lokal me rėndėsi tė madhe, duke pėrcaktuar objektivet e mėposhtme:

Fushat e ndėrhyries nė favor tė emigrantėve e tė familjave tė tyre, qė do tė shihen me pėrparesi nė trevjeēarin 2002-2004 janė si mė poshtė:

Njė sfidė pėr tė ndėrtuar njė kulturė tė gėrshėtuar pėr realizimin e tė mirės sė pėrbashkėt, nėn njė logjikė tė mbėshtetjes ekonomike , tė integrimit, me vashdimėsi e kulturė profesionale.

Asesori i Familjes dhe Shėrbimėve Sociale tė Rajonit Lacio

Anna Teresa Formisano

[ ktheu mė sipėr ]